نواع مختلف مدارک بازرسی بمنظور تحویل کالا- ISO 10474 یا ISIRI 6650

استاندارد ISO 10474 ویرایش سال ۱۹۹۱ با عنوان steel and steel products-Inspection Documents ، انواع مختلف مدارک بازرسی که بمنظور تحویل کالا ( فولاد و تولیدات فولادی) بر حسب خواسته ها و الزامات مندرج در سفارش خرید صادر می شود را شرح می دهد. استاندارد ملی ایران بشماره ۶۶۵۰ بر اساس این استاندارد تنظیم شده است.
البته در صورتی که در قرارداد و یا سفارش خرید توافق شده باشد می توان برای سایر کالاهای غیر فولادی نیز از این استاندارد استفاده نمود.

منظور از مدارک بازرسی، گواهینامه یا گزارش بازرس مستقل تعیین شده توسط مراجع رسمی، تولید کننده، فروشنده یا خریدار می باشد.
در این استاندارد دو نوع بازرسی و آزمون بصورت ویژه و غیر ویژه بشرح زیر تعریف گردیده است:

بازرسی و آزمون ویژه (Specific inspection and testing):

بازرسی و آزمون قبل از تحویل کالا بمنظور تطابق با الزامات سفارش خرید بر روی محصول (یا واحد آزمونی) که محصول بخشی از آن است.

بازرسی و آزمون غیر ویژه (Non-specific inspection & Testing):

بازرسی و آزمون که توسط تولید کننده، بر اساس روش های اجرایی تولید کننده، بر روی محصول (که ممکن است کالای تحویل شده نباشد) بمنظور تطابق با الزامات سفارش خرید انجام می گیرد.

بطور مثال در کارخانه ای، محصولاتی بشماره سریال A128 الی A190 تولید و جهت فروش در انبار نگهداری گردیده است. درخواست خرید ۵۰ عدد از کالای مذکور توسط خریداری صادر گردیده بطوری که بازرسی و آزمون ویژه در آن درخواست موردنظر می باشد. در اینصورت کالایی که جهت آزمون انتخاب می گردد بایستی از بین ۵۰ کالای تحویلی مورد بازرسی و آزمون قرار گیرد. یعنی اگر در پکینگ لیست (فهرست بسته بندی) صادر شده توسط فروشنده کالاهای سریال A130 الی A180 جهت تحویل به خریدار درج گردیده است، مدارک مربوط به آزمون و بازرسی بایستی شامل همین شماره سریالهای مذکور باشد و بطور نمونه، مدارک مربوط به کالای A185 مورد قبول نمی باشد.

انواع مدارک بازرسی که بر اساس این دو نوع بازرسی و آزمون صادر می گردند شامل مدارک بازرسی نوع ۲ و نوع ۳ با دسته بندی هایی بشرح زیر می باشد.
مدارک بازرسی نوع ۲: این نوع مدارک پس از بازرسی و آزمون که توسط کارکنان مجاز تولید کننده (که ممکن است عضو بخش تولید باشند) انجام می شود، توسط تولید کننده صادر می گردد. این مدارک شامل سه دسته مدارک نوع ۱-۲، ۲-۲ و ۳-۲ می باشد.

مدارک بازرسی نوع ۳: این نوع مدارک پس از بازرسی و آزمون انجام شده توسط کارکنان مجاز (مستقل از بخش تولید) بر اساس بازرسی و آزمون ویژه صادر می گردد.

این نوع مدارک شامل ۴ دسته مدارک نوع
۳.۱ A
۳.۱ B
۳.۱ C

مدرک بازرسی نوع ۱-۲ (گواهینامه انطباق): مدرکی که تولید کننده بر اساس بازرسی و آزمون غیر ویژه صادر می نماید و در آن انطباق محصول عرضه شده با خواسته های مندرج در سفارش را گواهی می نماید. به این نوع مدرک گواهینامه انطباق و یا Certificate of Compliance یا COC نیز اطلاق می شود. این مدرک شامل نتایج آزمون و بازرسی نمی گردد.

مدرک بازرسی نوع ۲-۲ (گزارش آزمون): مدرکی که تولید کننده بر اساس بازرسی و آزمون غیرویژه صادر می نماید و در آن انطباق محصول عرضه شده با خواسته های مندرج در سفارش را گواهی می نماید. این مدرک شامل نتایج آزمون و بازرسی غیرویژه می گردد. در واقع نتایج آزمون شامل گواهی انطباق کالا با سفارش در مدرکی بنام گزارش آزمون یا Test Report صادر می گردد.

مدرک بازرسی نوع ۳-۲ (گزارش آزمون ویژه): مدرکی که تولید کننده بر اساس بازرسی و آزمون ویژه صادر می نماید و در آن انطباق محصول عرضه شده با خواسته های مندرج در سفارش را گواهی می نماید. این مدرک شامل نتایج آزمون و بازرسی ویژه می گردد.

مدارک بازرسی نوع ۳ را گواهینامه بازرسی (Inspection Certificate) می نامند.

گزارش بازرسی نوع ۲-۳ : هنگامی که گواهینامه بازرسی در پی یک توافق خاص توسط نماینده مجاز تولید کننده و خریدار اعتبار می یابد به عنوان گزارش بازرسی یا Inspection Report نوع۲-۳ شناخته می شود.
معتبر کردن مدارک بازرسی توسط افراد مجاز بصورت امضاء یا علامتگذاری صورت می گیرد.

 واهینامه بازرسی نوع ۳.۱.A :
گواهینامه ای است که توسط بازرس بر اساس مقررات رسمی تعیین شده صادر گردیده و اعتبار می یابد.
گواهینامه بازرسی نوع ۳.۱.B :
گواهینامه ای است که توسط یک بخش مستقل از تولید صادر و بوسیله یکی از کارکنان مجاز مستقل از بخش تولید اعتبار می یابد.
گواهینامه بازرسی نوع ۳.۱.C :
گواهینامه ای است که بر طبق مشخصات فنی در سفارش توسط نماینده مجاز خریدار صادر شده و اعتبار می یابد.